Szanowny Panie Premierze,
„Zobowiązuję się dzisiaj, że przyspieszymy prace nad projektem obywatelskim. Nie będzie już zwłoki”
– to deklaracja, którą złożył Pan publicznie podczas XLIII Krajowego Zjazdu Delegatów Związku Nauczycielstwa Polskiego 22 listopada 2024 roku.[1]
Obietnica dotyczyła obywatelskiego projektu ustawy autorstwa ZNP „Godne płace i wysoki prestiż nauczycieli”, który zakłada powiązanie wysokości wynagrodzeń nauczycieli z wysokością przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce.
Proponowany przez ZNP nowy system kształtowania wynagrodzeń nauczycieli poparło swoimi podpisami ponad 250 tys. obywateli. Po raz pierwszy trafił on do Sejmu za rządów Zjednoczonej Prawicy w 2021 r. i utknął w sejmowej „zamrażarce”.
Po przejęciu władzy przez nową koalicję rządzącą projekt został „odmrożony” w Sejmie X kadencji, a w styczniu 2024 r. odbyło się jego pierwsze czytanie. Koalicja obiecywała inną politykę – bardziej uczciwą i bliższą ludziom. Sejmowa „zamrażarka” miała być wyłączona!
Niestety! Sejm nie pracuje nad projektem ZNP!
Od pierwszego czytania projektu „Godne płace…” w Sejmie X kadencji mija dwa i pół roku!
Od czasu powołania we wrześniu 2024 r. podkomisji nadzwyczajnej do rozpatrzenia naszego projektu mijają dwa lata. Od półtora roku podkomisja nie obradowała ani razu.
Pomimo przesyłanych przez ZNP do rządu i Sejmu apeli, pism i petycji w sprawie pilnego podjęcia prac nad ustawą „Godne płace…” do tej pory nie otrzymaliśmy informacji o powodach ponownego „zamrożenia” naszego projektu. Ani o planach rządu w tej sprawie.
250 tys. obywateli, którzy złożyli podpis pod projektem, oraz ponad 700 tys. nauczycieli i nauczycielek w naszym kraju, nie zasługują na takie traktowanie.
Tym bardziej że przedstawiciele obecnej koalicji rządzącej – politycy KO, PSL, Trzeciej Drogi i Lewicy – złożyli 9 października 2023 r. pisemną deklarację poparcia naszego projektu. W „Porozumieniu na rzecz edukacji” podpisanym z ZNP politycy ówczesnej opozycji demokratycznej zobowiązali się do „realnej poprawy sytuacji materialnej nauczycieli poprzez powiązanie systemu wynagradzania ze średnim wynagrodzeniem w gospodarce”.
Dlatego wzywamy Pana, rząd koalicyjny oraz większość rządową w parlamencie do pilnego uchwalenia i wprowadzenia w życie inicjatywy ZNP „Godne płace i wysoki prestiż nauczycieli”!
Domagamy się wprowadzenia systemowego rozwiązania, które sprawi, że płace nauczycieli nie będą pozostawały w tyle za zarobkami innych grup zawodowych.
Dzisiaj różnica między wynagrodzeniem zasadniczym nauczyciela początkującego a płacą minimalną w kraju wynosi jedynie 502 zł. Obecnie przeciętne wynagrodzenie w kraju jest aż o 2,8 tys. wyższe niż wynagrodzenie zasadnicze nauczyciela dyplomowanego.
Chcemy, aby zarobki nauczycieli były porównywalne do zarobków w gospodarce. Po raz kolejny przypominamy: Nauczyciele to dobrze wykształceni profesjonaliści wykonujący odpowiedzialny społecznie zawód.
Chcemy zarabiać adekwatnie do wysokiego poziomu kompetencji, zakresu odpowiedzialności i znaczenia naszej pracy dla przyszłości kraju!
My, uczestnicy i uczestniczki Ogólnopolskiej Manifestacji Nauczycieli i Pracowników Oświaty ZNP, odbywającej się 31 sierpnia 2026 roku przed Kancelarią Prezesa Rady Ministrów pod hasłem „Politycy do tablicy! Dotrzymajcie słowa!”, domagamy się:
- Pilnego uchwalenia obywatelskiej inicjatywy ZNP „Godne płace…”, która zakłada powiązanie płac nauczycieli z przeciętnym wynagrodzeniem w gospodarce.
- 15-proc. podwyżki wynagrodzeń w 2027 roku, a nie waloryzacji płac na poziomie 3 proc.
- Zmian w pragmatyce zawodowej nauczycieli dotyczących m.in.: świadczeń kompensacyjnych, postępowań dyscyplinarnych, awansu zawodowego, rozliczania godzin nadliczbowych i pracy podczas wycieczek szkolnych.
- Podniesienia prestiżu zawodu nauczyciela.
Te zmiany są konieczne, bo dzisiaj system edukacji w Polsce funkcjonuje w stanie permanentnej zmiany i chronicznego przeciążenia nauczycieli i nauczycielek.
Jak wynika z „Ogólnopolskiego badania na temat ryzyka psychologicznego i stresu w zawodzie nauczyciela” przeprowadzonego na zlecenie ZNP przez naukowczynie z Uniwersytetu Warszawskiego:
- polska szkoła opiera się dziś na indywidualnym poświęceniu, które zużywa zasoby psychiczne nauczycieli szybciej, niż system pozwala je odbudować. Nauczyciele nie stracili powołania, ale tracą siły, by je realizować, funkcjonując w stanie przewlekłej pracy na rezerwach,
- 50 proc. nauczycieli doświadcza wysokiego lub bardzo wysokiego poziomu skumulowanego stresu. Jednym z powodów tego stresu są niskie wynagrodzenia nieadekwatne do odpowiedzialności zawodowej i zmuszające do pracy nawet na kilku etatach.
Jeśli system nie przejmie odpowiedzialności za poprawę warunków pracy i płacy, polskiej szkole grozi głęboka zapaść jakościowa wynikająca z wypalenia tych, którzy w niej pozostali.
Panie Premierze,
na Zjeździe ZNP w 2024 r. mówił Pan również, że „Polska szkoła powinna być przedmiotem naszej wspólnej troski, ponieważ to dzięki edukacji naród jest gotowy do walki o swoje bezpieczeństwo w trudnych czasach”.
Mówił Pan, że kluczowy dla przyszłości tego zawodu jest także szacunek społeczeństwa: „Niech stąd te słowa popłyną i od Was, i ode mnie do wszystkich polskich rodziców: szanujcie polskich nauczycieli, szanujcie polskie nauczycielki”.
Panie Premierze,
czas na szacunek i dotrzymanie obietnic złożonych polskim nauczycielom i nauczycielkom;
czas na uchwalenie projektu „Godne płace nauczycieli”.
W imieniu uczestników i uczestniczek Ogólnopolskiej Manifestacji Nauczycieli i Pracowników Oświaty ZNP Sławomir Broniarz Prezes ZNP
[1] Źródło: gov.pl/web/premier/edukacja-jest-najwazniejsza--od-niej-zalezy-nasze-bezpieczenstwo